شيخ رئيس زبان پهلوى نمىدانست و در رسالهء سرگذشت كه حاوى قسمتى از گفته‌هاى خود اوست و در تأليفات او هيچ قرينه و شاهدى به آشنايى با او به اين زبان موجود نيست . ابن سينا تا آن جا كه اطلاع داريم به كار ترجمه نمىپرداخته است و از او كتابى كه مستقيما و مستقلا از زبان ديگر به عربى يا فارسى درآمده باشد سراغ نداريم و در هيچ جا نيز اشارتى نيست كه او تأليفى از ديگران را به فارسى گردانيده باشد . اسم ظفرنامه در جزو كتاب‌هاى او كه خود نام برده يا شاگردش ابو عبيد جوزجانى فهرست كرده يا متقدمان به ثبت آورده‌اند ديده نمىشود . سبك تعبير و اسلوب انشاء ظفرنامه با آن چه در اين باب در تأليفات فارسى شيخ رئيس ديده مىشود اختلاف دارد . ابن سينا گاه‌گاه به ملاحظات مختلف در نوشته‌هاى خود سخنان نصيحت‌آميز و كلمات حكمت آموز آورده « 1 » يا ديگران از گفته‌ها و

--> ( 1 ) . مانند آن چه در نامه‌هاى شيخ ( مثلا پاسخ او به شيخ ابو سعيد ابو الخير كه در برخى نسخه‌ها وصية ضبط شده ، رش : طبقات الاطباء ج 2 ، ص 19 و بروكلمن ذيل تاريخ ادبيات عرب ج 1 ، ص 828 زمان gg 95 در خطبه‌ها و عهد وى كه ظاهرا انتساب بعض آن‌ها از همان زمان حيات شيخ به وى معمول شده بود . ( رش : ابن ابى اصيبعة ، طبقات الاطباء ج 2 ، ص 19 س آخر و فهرست نسخه‌هاى مصنفات ابن سينا تأليف دكتر يحيى مهدوى ، ص 182 - 183 و 265 و ص 98 - 100 و ص 316 ) شيخ رئيس را در مواعظ و نصايح و كلمات حكمت‌آميز صاحب تأليفات ذيل شمرده‌اند : 1 ) خطبة الشيخ ( الخطبة الغراء ) كه نصايح دينى است ، رش : فق ش 220 ( طبع Golius